Videolar Linkler RSS Site Haritası
 
 
 
 
Untitled Document
» Konular / Kafkasya/ Yukarý Karabað Konusunda Azerbaycan ile Ermenistan Anlaþýyor mu?

Yazarlar
  Mehmet Seyfettin EROL
  Almanya’nın Önlemez Çöktürülüğ...
  Alaeddin YALÇINKAYA
  Orta Doðu ve NATO
  Ceren GÜRSELER
  Batý Sahra’da BM’nin Giriþimleri
  Elşan İZZETGİL
  Daðlýk Karabað Savaþýnýn Düþünd...
  Musa KARADEMİR
  ÝNGÝLTERE AB’DEN AYRILDI ÞÝMDÝ D...
  İsmail CİNGÖZ
  Türkiye ve KKTC’de Seçimler Yaklaþ...
Diger yazarlar »
Eklenme Tarihi: 2016-06-26 23:45:45
Yukarý Karabað Konusunda Azerbaycan ile Ermenistan Anlaþýyor mu?

Günümüzde dünyanýn herhangi bir köþesindeki bir olayýn her ülkeden insanlarýn ekranýna düþmesi birkaç dakika sürmektedir. Bu gerçek ölüm, katliam, bombalama için sözkonsusu olduðu gibi olumlu geliþmeler için de geçerlidir. Ancak ister olumlu ister olumsuz olsun batýlý, zengin, Yahudi/Hýristiyan, eski sömürgecilerin gündemleri bütün dünyayý çok daha fazla meþgul etmekte, herkesin günlük tartýþma ve yorumlarýnda yer alma yüzdesi çok daha yüksek olmaktadýr.

Ýngiltere’nin AB’den ayrýlma kararý, önemli bir olaydýr. Hem Ýngiltere için hem de AB için yeni bir dönemin baþlangýcýdýr. Ama çeyrek asýrdýr ülkesinin beþte biri iþgal altýnda bulunan, bir milyon vatandaþý göçmen durumunda olan Azerbaycan’ýn muhatap olduðu emperyalist politikalar suskunlukla geçiþtirilmektedir. Bu sorun býrakýn batýyý, Türk ve Ýslam dünyasýný dahi yeteri kadar ilgilendirmediði gibi çaðdýþý iþgalin sona ermesi yönündeki adýmlar da mesela Türkiye’de dahi yeterli ilgiyi görmemektedir.

ABD’de son baskýnda 50 kiþinin ölmesi büyük bir olaydýr. Bütün dünya geliþmeleri dakikasý dakikasýna takip etti, en üst düzeyden taziye ve üzüntü mesajlarý iletildi. Ancak hemen her gün bu civarda insan Suriye’de, Irak’ta, bazen Afganistan’da ölmektedir, öldürülmektedir. Bu ölümlerin önemli bir kýsmý büyük güçlerin doðrudan bombalamasý sonucu veya onlarýn verdiði silahlarla taþeron örgütler üzerinden gerçekleþmektedir. Böylece bu coðrafyada ülke nüfuslarýnýn yarýdan azý vatanlarýnda kaldýðý halde bunlara “ya öleceksiniz ya da mülteci olacaksýnýz” mesajý verilmektedir. Köylerine, mahallelerine bomba yaðan insanlardan binlerce dramatik hikâyeler çýktýðý halde bunlara medya bültenleri yer ayýrmaktan kaçýnmaktadýr. Yani bu ölüm ve yok oluþ süreci, normal, yaþanmasý gereken olaylar zinciri olduðu bilinçaltýna iþlenmekte, sorumlu olarak yapay örgütlere karþý mücadelenin gereði üzerine masallarla gün kurtarýlmaktadýr. IÞÝD’in ne olduðunu çok iyi bilen yöneticiler ekranlar önünde bu örgütle mücadelenin önemini anlatýrken, bölgeyi kontrol etme hedeflerine kahkahayla ulaþmaktadýr.

Çeyrek asýr sonra tam da dünya ve bölge bu iþgale alýþtýrýlmýþken iki ülkenin anlaþma zeminine yürümesi nereden çýktý? Öncelikle bu iþgalden Azerbaycan kadar Ermenistan’ýn da zarar gördüðünü hatýrlatalým. Diyaspora ve kana doymayan soykýrýmcý Ermeni hamisi durumundaki ülkeler, Ermenistan’a nice vaatlerle saldýrganlýðýný sürdürmesi, uzlaþmaya yanaþmamasý konusunda arka çýktýlar. Ermenistan’ýn eninde sonuna “Büyük Ermenisan” olacaðý, Karabað ile birlikte Javahati, Nahcivan, Doðu Anadolu ve daha nice komþu topraklarýn sahibi olarak bölgesel güç haline geleceði konusunda ikna edildi. Ýþgalin sürdürülmesi Rusya’ya havale edildi. Ancak Rusya bugün için kuruþun hesabýný yapar hale geldi. Azerbaycan’daki iþgalin maliyeti bir yana Bakü yönetimi ile mesafenin açýlmasýnýn ekonomisine olumsuzluklarýný her fýrsatta görmek zorunda kaldý. Bugünlerde uzay faaliyetleri için kiraladýðý arazilerin kirasýný ödeyemediðinden Kazakistan’dan çekilmek durumunda kalan Rusya, Azerbaycan karþýsýnda Ermenistan’a daha fazla arka çýkamayacaðýnýn hesabýný yaptý.

Yukarý Karabað’ý býrakalým da bari diðer Azerbaycan þehirlerini kurtaralým diye her fýrsatta haykýrýrým. Azeri dostlar buna çok kýzar da ne Yukarý Karabað ne ülkenin geri kalan kýsmýnýn kurtarýlmasý yönünde bir ümit doðmazdý. Küresel güçler de aslýnda bu durumdan oldukça memnun olup nasýl olsa herkes alýþtý, statü süreklilik kazandý, bir fýrsat yakalanýr iþgaller hukuki hale gelir havasýnda idi.

Beklenmedik bir anda Azerbaycan ve Ermenistan cumhurbaþkanlarýnýn nihai çözüm konusunda ümit verici adýmlar attýðýný görmekteyiz. Bu görüþmelerde Putin’in de yer almasý, sonuç konusunda ümitvar olmamaza yol açmaktadýr. Ermenistan, iþgal politikasýnýn kendisini ve halkýný bitirdiðini gördü de her türlü batýlý, haçlý, soykýrýmcý baskýya karþýn komþularýyla iyi geçinmenin kendi refah ve çýkarýnýn gereði olduðunu anladý. Ýlk mutabakat metnine göre öncelikle beþ Azerbaycan ilindeki iþgale son verilecek, ardýndan Karabað çevresindeki iki ilin daha tahliyesi gerçekleþecek. Bu arada Yukarý Karabað ile Ermenistan arasýnda koridor belirlenecek. Bu süreçte Yukarý Karabað’ýn statüsü üzerinde mutabakata varýlacak.

Azerbaycan cumhurbaþkanlýðýndan yapýlan açýklamaya göre Yukarý Karabað, kesinlikle baðýmsýz olmayacak veya Ermenistan’a baðlanmayacaktýr. Bu durumda geriye kalan Azerbaycan bünyesinde geniþletilmiþ bir özerklik ile belirlenen koridor üzerinden geçiþ serbestisi (bir tür Gümrük Birliði) olan, hukuken Azerbaycan bünyesinde, ekonomik ve sosyal iliþkileri daha çok Ermenistan ile olan Özerk Yukarý Karabað Cumhuriyeti kurulacak.

Çatýþmanýn ilk yýllarýnda o zamanki Cumhurbaþkaný Özal’ýn önerisi yukarýdaki uzlaþýya yakýndý. Özal da Yukarý Karabað ile Ermenistan arasýnda bir geçiþ yolu önermiþti. Buna karþýn Türkiye sýnýrýnda Azerbaycan’a baðlý Özerk Cumhuriyet olan Nahcivan’dan ana ülkeye Ermenistan topraklarý üzerinden bir koridor istiyordu. Ancak bugünkü görüþmelerde bu konuda bir madde göremedik.

Nahcivan’ýn karayolu ile Ermenistan üzerinden Azerbaycan’a baðlanmasýna þiddetle ihtiyaç vardýr. Ancak hava köprüsü üzerinden veya Ermenistan gümrüðünden geçerek Azerbaycan-Nahcivan iliþkisi saðlanmaktadýr. Yukarý Karabað sorununun çözümünde Azerbaycan’ýn vereceði koridora karþýlýk statüsü ve kontrolü iki ülke arasýnda belirlenecek olan Nahcivan-Azerbaycan koridorunun da kurulmasý gerekmektedir.

Azerbaycan-Ermenistan uzlaþmasýnýn, en azýndan Türkiye medyasýnda, diplomasisinde ve akademik çevrelerinde daha yakýn ve yoðun olarak izlenmesi, tartýþýlmasý, her aþamada destek verilmesi, her iki tarafýn da çýkarýna olacak adil ve kalýcý bir çözüm yolundan dönülmemesi için baský yapýlmasý gerekmektedir.

Prof.Dr. Alaeddin Yalçýnkaya

USGAM Baþkan Yardýmcýsý

 
  "Cavaheti Ermenileri Ne Ýstiyor"   25.11.2011
  Duma Seçiminin Kafkasya Yansýmasý: 'Ayýnýn Balýk Avý'   08.12.2011
  "Ýran'a Müdahale Giriþimlerine Rusya'nýn Güney Kafkasya Cevabý"   03.02.2012
  "Azerbaycan Ýran Ýçin Düþman Bir Ülke Mi?"   20.03.2012
  "Ahýska Sorununda Son Geliþmeler:Geri Dönüþler Baþlýyor Mu?"   2012-03-24
  "Karabað'ýn Ruhu Azerbaycan Üzerinde Dolaþýrken"   2012-04-11
  "Azerbaycan Örneðinde Türk Cumhuriyetlerinde Sosyal ve Kültürel Hayatý Etkileyen Dýþ Tehditler"   2012-04-10
  "Azerbaycan Örneðinde Türk Cumhuriyetlerinde Sosyal ve Kültürel Hayatý Etkileyen Dýþ Tehditler (2)"   2012-04-11 23:35:18
  "Azerbaycan Örneðinde Türk Cumhuriyetlerinde Sosyal ve Kültürel Hayatý Etkileyen Dýþ Tehditler (3)"   2012-04-11
  "Kafkasya`daki bolgesel Rekabetin Yeni Boyutu"   2012-04-12
 
Ana Sayfa Hakkımızda Haberler Analizler Röportajlar Projeler Duyurular Raporlar Makaleler Yasal Uyarı İletişim
  Soft&Design N.ROGLU