Videolar Linkler RSS Site Haritası
 
 
 
 
Untitled Document
» Konular / Asya/ "ÇHC XXI Yüzyýlýn Süper Gücü Olacak"

Yazarlar
  Mehmet Seyfettin EROL
  Almanya’nın Önlemez Çöktürülüğ...
  Alaeddin YALÇINKAYA
  Orta Doðu ve NATO
  Ceren GÜRSELER
  Batý Sahra’da BM’nin Giriþimleri
  Elşan İZZETGİL
  Daðlýk Karabað Savaþýnýn Düþünd...
  Musa KARADEMİR
  ÝNGÝLTERE AB’DEN AYRILDI ÞÝMDÝ D...
  İsmail CİNGÖZ
  Türkiye ve KKTC’de Seçimler Yaklaþ...
Diger yazarlar »
Eklenme Tarihi: 2012-04-04
"ÇHC XXI Yüzyýlýn Süper Gücü Olacak"

Çin ve ABD arasýndaki rekabet kýzýþýyor. Pekin Amerika’nýn güç kaybettiðine inanýlýyor. Ama O Çin’in askeri gücünün yükseliþini frenlemeye çalýþýyor. Ýki ülke arasýndaki karþýlýklý güvensizlik artmaktadýr. Eðer bu karþý eðilim devam ederse onlar silahlanma yarýþýna girecek, muhtemelen doðrudan karþý karþýya da geleceklerdir. Bu kaný kendi hükümetleriyle iliþkili olan Amerikalý ve Çin’li araþtýrmacýlara aittir.

Pekin ve Washington bir birine güvenmiyorlar. Eðer karþýlýklý kuþku-þüphe artarsa önümüzdeki on yýllarda Çin ve ABD arasýndaki iliþkiler giderek düþmanca hale gelecektir. Sorun direk karþý karþýya gelmelerine de sebep olabilir. Bu, Çinli ve Amerikalý araþtýrmacýlar tarafýndan yazýlmýþ ve Washington'daki Brookings Enstitüsü tarafýndan yayýnlanmýþ raporun özetidir.

Rapor Amerikalý Kenneth Lieberthal ve Çinli Wang Jisi tartýþmalarýyla hazýrlamýþlardýr. Lieberthal ABD baþkanlarýndan Bill Clinton yönetiminde Asya ile ilgili Ulusal Güvenlik Müdürü görevinde bulunmuþtur. Wang ise Pekin Üniversitesi Uluslararasý Çalýþmalar Fakültesi Dekaný ve Çin Dýþiþleri Bakanlýðý Dýþ Ýliþkiler Danýþma Kurulu üyesidir. Wang’ýn bir baþka görevi ise Merkez Parti Okulu'nda Stratejik Araþtýrmalar Enstitüsü'nün kurucu müdürüdür.

Kýsacasý, yazarlarýn kendi ülke yönetim koridorlarýna ulaþma imkanlarý vardýr.

Lieberthal Washington Post gazetesine, “Biz her ikimiz her þeyin nereye gittiðiyle ilgili derin endiþemizi dile getirdik. Konu gündelik iliþkilerle ilgili deðil, 10-15 yýl sonra ne olacaðýyla ilgili.” dedi.

Wang ise Çinlilerin endiþelerini kaynaðýný Çin’ýn son zamanlarda birinci sýnýf küresel güç olmasýna baðlýyor. Çinli liderler Amerikan liderlerinin nihai hedefinin ABD hegemonyasýný korumak olduðunu düþünüyorlar. Bu nedenle Çin’in yükseliþini engelleyeceklerdir.

Pekin’de artýk ABD’yi her þeye kadir ve güvene layýk olarak görmüyorlar. Wang’ýn çalýþmanýn bir bölümünde belirttiðine göre, kamu itirazý Amerikalýlar tarafýndan dikkate alýnmýyor.

Çin’de ABD’nin aksine ekonomik güç ve silahlý kuvvetler güven veriyor. Ýrak’ta savaþýn baþlamasýyla birlikte iki ülke güçleri arasýndaki fark azalmaya baþladý. 2003 yýlýnda ABD’nin GSYÝH’sý Çin’in sekiz katýydý ama þimdi en fazla üç katýdýr.

Wang, Pekin’in artýk Deng Xiaoping’in emirlerini [vasiyet] takip etmediði, Çin’in kendi gücünü gizleyip uygun zamanýn gelmesini beklediði konusunda uyarýyor. Bu varsayým þuan ki Çin Halk Cumhuriyeti Devlet Baþkaný Hu Jintao tarafýndan uygulanmaktadýr. Fakat Hu gidiyor ve emir deðerini kaybediyor.

Buna karþýlýk, Liberthal iki ülke arasýndaki iliþkilerin 15 yýl sonra uzlaþmaz olacaðý konusunda uyarýyor. Bunun, askeri harcamalarda büyük bir artýþa ve en kötü ihtimal olarak da gerçek bir askeri çatýþmaya neden olacaktýr. Diðer ülkeler ise bir tarafý seçmek durumunda kalacaklardýr.

Brookings Enstitüsünün, Asya ve Afrika Enstitüsü Müdür Yardýmcýsý, Moskova Devlet Üniversitesi'nden Andrew Karneev "Nezavisimaya Gazeta"ya rapor ile ilgili verdiði röportajýnda, GSYÝH açýsýndan ‘Çin gerçekten № 1 ülke olabilir’ Fakat kiþi baþýna düþen milli gelir oranýna göre 100 ülke içerisine bile giremiyor. Yaþam kalitesi açýsýndan ise üçüncü dünya denginde. Bu yeni bir dönem” yorumunda bulundu.

Tabii ki Çin bütün dýþ politika ve iç geliþmelerde ABD ile hemfikir olmayacaktýr. Ama bir soðuk savaþ seviyesinde düþünmemek gerekir. “Bütün ülkelerin SSCB ve ABD’den birini seçmek zorunda olduðu dönem kapantý. Hatta eðer Amerika veya Çin güçlüðü yatýþtýrmaya nail olamazlarsa, diðer ülkelerin manevra alaný olacaktýr.”

Uzmana göre, “Þuanda uluslararasý sorunlarda Moskova ve Pekin’in pozisyonlarý [birbirine] yakýndýr. Irak ve Suriye gibi ülkelerde dýþ güçlerin iþgaline karþýlar. Ancak Çin ve Rusya müttefik deðiller. Bunun içinde bizim için ABD - Çin çatýþmasýnda taraf tutmanýn mantýðý yoktur.”

Uzman, Deng Xiaoping’in vasiyeti ile ilgili olarak, O, düþüncesini 1989 yýlýnda, Tiananmen Meydaný'ndaki olaylardan sonra söyledi. O zaman Çin, Batý tarafýndan yaptýrýmlara maruz kaldý. Bugün Çin liderleri, seçtikleri yolun doðruluðundan eminler. Çin artýk gücünü saklamýyor. Fakat resmi olarak Deng’in tezini kimse reddetmiyor.

 

Türkçeye Elþan Ýzzetgil tarafýndan tercüme edilen bu yazý, Vladimir Skosýrev tarafýnda yazýlmýþ olup, 2012-04-04 tarihinde Nazavisimaya Gazeta’da Rusça olarak yayýnlanmýþtýr. Orijinal metin için bkz: http://www.ng.ru/world/2012-04-04/8_knr.html, 04.04.2012.

 
  "Iran'ın Nükleer Amacı ve Amerikan Kimliği"   2012-03-01
  "Apocalyptic (kýyametçi) Terörizm ve Aum Shinrinkyo"   2012-04-16
  "KRÝZLER ve 'ÇEVRELEME'"   2012-03-07
  "Asya-Pasifik Bölgesinde Deniz Yollarýnýn Artan Önemi ve Güney Çin Denizinde Vietnam - Çin Gerginliði"   20.03.2012
  "ASEAN Bölgesel Forumu Toplantýsý ve Güneydoðu Asya'da Yeniden "Pax-Americana Sendromu"   2012-03-20
  "Güney Çin Denizinde Yükselen Kriz Baðlamýnda Asya Pasifik Bölgesinin Güvenliði"   2012-03-20
  "Çin - Pakistan Ýliþkilerinde Gwadar Limaný ve Bölgesel Geliþmelere Etkileri"   2012-03-20
  "Hindistan Donanmasý Doðu Komutanlýðý'nýn Etkinliðini Artýrýyor"   2012-03-20
  "Avrupa'da Sað Popülizm Tehlikesi..."   2012-03-20
  'Oyun Sahasý' veya Kanlý Oyunlarýn Oynandýðý Yer Fergana (3)   08.10.2011
 
Ana Sayfa Hakkımızda Haberler Analizler Röportajlar Projeler Duyurular Raporlar Makaleler Yasal Uyarı İletişim
  Soft&Design N.ROGLU