Videolar Linkler RSS Site Haritası
 
 
 
 
Untitled Document
» Konular / Asya/ "Çin - Pakistan Ýliþkilerinde Gwadar Limaný ve Bölgesel Geliþmelere Etkileri"

Yazarlar
  Mehmet Seyfettin EROL
  Almanya’nın Önlemez Çöktürülüğ...
  Alaeddin YALÇINKAYA
  Orta Doðu ve NATO
  Ceren GÜRSELER
  Batý Sahra’da BM’nin Giriþimleri
  Elşan İZZETGİL
  Daðlýk Karabað Savaþýnýn Düþünd...
  Musa KARADEMİR
  ÝNGÝLTERE AB’DEN AYRILDI ÞÝMDÝ D...
  İsmail CİNGÖZ
  Türkiye ve KKTC’de Seçimler Yaklaþ...
Diger yazarlar »
Eklenme Tarihi: 2012-03-20
"Çin - Pakistan Ýliþkilerinde Gwadar Limaný ve Bölgesel Geliþmelere Etkileri"
Çin Halk Cumhuriyeti’nin son dönem Pakistan ile geliþtirdiði iliþkileri tüm dünya yakýndan takip etmektedir. Ýki ülke arasýndaki iliþkiler “stratejik iþbirilði” boyutunda ilerlemeye devam etmektedir. 11 Eylül sonrasý Pakistan’ýn uluslararasý alandaki konumu, Hindistan ve Afganistan ile yaþadýðý problemlere bakýldýðý zaman dýþ politikasýnda mesafe alabilmesi için Çin ile geliþtirdiði iliþkiler oldukça önem kazanmaktadýr. 11 Eylül sonrasý deyim yerindeyse “günah keçisi” ilan edilen bir devlet açýsýndan bölgenin önemli güçlerinden birisi ile iliþki kurmak Pakistan açýsýndan hayati önemdedir.

 

 

 Uluslararasý politikada giderek daha çok öne çýkmaya baþlayan Güney Asya coðrafyasýndaki güncel dinamiklere bakýldýðý zaman ABD’nin Asya’daki en önemli müttefikinin Hindistan olduðu görülecektir. Hindistan-Pakistan iliþkilerinde yaþanan sorunlarýn bir sonucu olarak Soðuk Savaþ döneminden itibaren bu iki devletin mümkün olduðu kadar zýt kamplarda yer aldýðý gibi bir durumla da karþý karþýya bulunmaktayýz. Asya’da Çin’in etkinliðini giderek artýrmasý ve bölgedeki geliþmelerin Çin’i doðrudan etkilemesi Pakistan ve Çin’i bu baðlamda giderek yakýnlaþtýrmýþtýr. 

 

 

Güney Asya’da yaþanan geliþmeler Çin’i doðrudan ilgilendirmektedir. Çünkü, Hindistan, Çin’in bölgedeki en önemli rakibi olarak Batý’nýn ciddi desteðiyle öne çýkarýlmaktadýr. Hindistan’ýn uluslararasý arenadaki yükselen profili Çin ile arasýndaki iliþkilerin daha da gerilmesini beraberinde getirmiþtir. Gerek sýnýr sorunlarý, gerek Hint Okyanusu’nun iki ülke arasýndaki paylaþým mücadelesi iki ülkeyi pek çok alanda karþý karþýya getirmektedir. ABD’nin bölgede izlediði denge siyasetinde Hindistan’ýn rolü oldukça önemlidir. Çin’in ayný zamanda enerji nakil hatlarýnýn Hindistan’ýn yakýn coðrafyasýnda bulunmasý Çin’in enerji güvenliði politikalarýný doðrudan etkilemektedir. Çin, enerji ithalatýnýn yaklaþýk %80’ini deniz yolundan gerçekleþtirmektedir. Deniz yolu olarak kastettiðimiz coðrafya ise Hint Okyanusu’dur. Hindistan’ýn Hint Okyanusu’nda kurmaya çalýþtýðý etkinlik Çin’in enerji güvenliði poltikalarýný olumsuz yönde etkilemektedir. Boru hatlarýnýn denizden karaya çekilmesi ve Hindistan’ýn by-pass edilerek doðrudan enerjinin temin edilebilmesi için Pakistan çok stratejik bir noktada bulunmaktadýr. Çin’in Pakistan ile iliþkilerini geliþtirirken “enerji” boyutunu gözardý etmemek gerekmektedir. Çin’in Pakistan’da inþa edeceði reaktör ve nükleer enerji konusunda verdiði destek ikili iliþkilerin bir diðer önemli boyutudur.

 

 

Bunun yanýsýra deniz yollarýnýn Çin için giderek artan öneminin bir sonucu olarak Çin Halk Cumhuriyeti’nin “Ýnci Dizisi Stratejisi”ni (String of Pearls Startegy) geliþtirdiðini söylememiz gerekmektedir. Buna göre Tayvan’dan Hürmüz Boðazý’na kadar olan bölgedeki pekçok önemli liman Çin için birer incidir. Çin’in deniz yollarýnýn ve dolayýsýyla kendi güvenliðinin saðlanamasýnda önemli rol oynayan bu hat Çin için bir inci dizisidir. Bu hat ayný zamanda Hindistan açýsýndan bir “çevrelenme” politikasýdýr. Pakistan ile geliþtirdiði iliþkilerin en somut örneklerinden birisi olan Gwadar Limaný da bu incilerden bir tanesidir.  

 

 

Gwadar Limaný, Pakistan’ýn Belucistan bölgesine inþa edilmiþtir. Karaçi ve Port Kasým’dan sonra Pakistan’ýn en büyük limanýdýr. Gwadar Limaný sayesinde Çin, Ortadoðu’dan gelen doðalgazý Pakistan’dan geçirmek suretiyle doðrudan ülkesine ulaþtýrmak istemektedir. Gwadar Limaný, Çin için yalnýzca ticari bir anlam ifade etmemektedir. Bunun yanýnda inþa edilen askeri üs ile Çin bölgedeki etkinliðini daha da artýrmak istemektedir. Limanýn Pakistan’ýn sorunlu bölgelerinden birisi olan Belucistan’a inþa edilmesinin de oldukça anlamlý olduðunu söylememiz mümkündür. Çin, Pakistan’ýn toprak bütünlüðü konusunda net bir tavýr içerisindedir. Ancak, son dönemde yaþanan geliþmelere baktýðýmýz zaman Çin ve Pakistan ile bölgede rekabet içerisinde olan ABD ve Hindistan’ýn bu konuda tam aksi yönde hareket ettiðini söylememiz mümkündür. TAPI  hattý konusunda ABD’li yetkililer olasý bir güvenlik probleminde Pakistan’ý sorumlu tutacaklarýný ve Belucistan sorununun halen gündemde olduðunu belirterek üstü örtülü tehditvari açýklamalarda bulunmuþlardýr. Hindistan, ülke içindeki Müslüman-Hindu çatýþmasýnda özellikle de Kuzeybatý bölgesindeki geliþmelerden Pakistan’ý sorumlu tuttuðu için buna misilleme olarak Belucistan konusunda Pakistan’ý sýkýþtýrmak istemektedir. Pakistan’ýn toprak bütünlüðüne yönelik bu tehdidin farkýnda olan Çin’in hem ticari bir liman hem de bir askeri üs inþa ederek  bölgede varlýðýný hissettirmesi Belucistan konusunda Pakistan’a verdiði desteðin somut bir göstergesi olma ihtimali oldukça yüksektir. Gwadar Limaný’nda çalýþan Çinli iþçilere karþý birçoðu ölümle sonuçlanan saldýrý gerçekleþmiþtir. Ancak, Çin hükümeti bu saldýrýlarýn hiçbirinden Pakistan devletini sorumlu tutmadýðýný resmi yollarla açýklamýþtýr. Pekin’e göre, Çin-Pakistan iliþkilerinden duyulan rahatsýzlýða Belucistan üzerinden tepki veren ve bölgedeki sorunun devamýna destek veren güçlerin bu iþte parmaðý bulunmaktadýr. Bu sebeple limanda çalýþan iþçilere yönelik saldýrýlar vasýtasýyla Çin-Pakistan iþbirliðini bozmak mümkün görünmemektedir. 

 

 

 

20 Mayýs 2011’de Pakistan Baþbakaný Gilani’nin Çin’e yaptýðý resmi ziyaret sýrasýnda bu konu yeniden gündeme gelmiþtir. Yapýlan görüþmeler sonucunda Gwadar Limaný konusunda Çin’in daha aktif bir rol oynamasý kararý alýnmýþtýr. Resmen olmasa da fiili olarak Gwadar Limaný’nýn Çin’e ait olduðu üstü örtülü olarak kabul edilmiþ olmaktadýr. Çin de Pakistan’ýn bu jestine karþýlýk 50 adet savaþ uçaðý sözü vermiþtir. Gwadar Limaný ile ilgili yapýlan görüþme bir anlamda malumun ilaný olmuþtur. Çin’in Hint Okyanusu’na ve Arap Denizi’ne doðrudan ulaþabilmesini saðlayan bu liman Çin’in denizlerdeki etkinliðinin daha da artmasýný saðlayacaktýr. Ýnci Dizisi Stratejisi’nin bir sonucu olarak Gwadar Limaný, Pekin’in politikalarýnda kilit bir noktada bulunmaktadýr. Çin’in hem ulusal hem de enerji güvenliðini saðlayabilmesi için Gwadar Limaný’nýn bir enerji köprüsü hem de bir ön savunma hattý olduðunu söylemek mümkündür. Pakistan ve Çin’in bu konudaki kararlý tutumu ikili iliþkilerin istikrarlý bir þekilde seyretmesini saðlarken, diðer taraftan da bölgedeki siyasi dengenin belirlenmesinde de ciddi bir etkendir.
Ömer ATAGENÇ
 
  "Iran'ın Nükleer Amacı ve Amerikan Kimliği"   2012-03-01
  "Apocalyptic (kýyametçi) Terörizm ve Aum Shinrinkyo"   2012-04-16
  "KRÝZLER ve 'ÇEVRELEME'"   2012-03-07
  "Asya-Pasifik Bölgesinde Deniz Yollarýnýn Artan Önemi ve Güney Çin Denizinde Vietnam - Çin Gerginliði"   20.03.2012
  "ASEAN Bölgesel Forumu Toplantýsý ve Güneydoðu Asya'da Yeniden "Pax-Americana Sendromu"   2012-03-20
  "Güney Çin Denizinde Yükselen Kriz Baðlamýnda Asya Pasifik Bölgesinin Güvenliði"   2012-03-20
  "Hindistan Donanmasý Doðu Komutanlýðý'nýn Etkinliðini Artýrýyor"   2012-03-20
  "ÇHC XXI Yüzyýlýn Süper Gücü Olacak"   2012-04-04
  "Avrupa'da Sað Popülizm Tehlikesi..."   2012-03-20
  'Oyun Sahasý' veya Kanlý Oyunlarýn Oynandýðý Yer Fergana (3)   08.10.2011
 
Ana Sayfa Hakkımızda Haberler Analizler Röportajlar Projeler Duyurular Raporlar Makaleler Yasal Uyarı İletişim
  Soft&Design N.ROGLU