Videolar Linkler RSS Site Haritası
 
 
 
 
Untitled Document
» Konular / Türkistan/ Afganistan problemi ve Çin faktörü

Yazarlar
  Mehmet Seyfettin EROL
  Almanya’nın Önlemez Çöktürülüğ...
  Alaeddin YALÇINKAYA
  Orta Doðu ve NATO
  Ceren GÜRSELER
  Batý Sahra’da BM’nin Giriþimleri
  Elşan İZZETGİL
  Daðlýk Karabað Savaþýnýn Düþünd...
  Musa KARADEMİR
  ÝNGÝLTERE AB’DEN AYRILDI ÞÝMDÝ D...
  İsmail CİNGÖZ
  Türkiye ve KKTC’de Seçimler Yaklaþ...
Diger yazarlar »
Eklenme Tarihi: 2013-07-21 14:24:34
Afganistan problemi ve Çin faktörü

Son aylarda ABD askeri kuvvetlerinin Afganistaný terk etmesi haberleri gündemi sarmýþsa da çoðu uzman olayýn perde arkasýna bakmayý ihmal ediyor. Afgansitan bölgesinde günü günden artan Çin faktörü bu ülkenin göz ardý edilen ekonomik gücünden haber veriyor.

Çin’in geçen yüzyýlda kanlý iç savaþtan sonra SSCB modelini uygulamaya koymasý ve kýsa zamanda büyük askeri güc toplayarak bölgenin üstün devletine dönüþmesi tarihçilere malumdur. Ilk önceleri bölgenin en güçlüsü olmayý hedefleyen Çin, sýnýr komþusu Sovetlerle Ussuri etrafýnda ve diðer sýnýrlarda savaþ baþlatmýþ lakin rus ordusu tarafýndan geri püskürtülmüþdü. Bu maðlubiyyetden sonra esas dikkati ekonomiye yönelten Çin Kommunist Partisi komþu ülkelere büyük yatýrýmlar yaparak son 10 yýlda ekonomik bir deve dönüþmeyi de baþardý. Bu gün Çin ekonomik açýdan sadece ABD’den geri kalarak 2. sýrada yer alýyor.

Afganistan da bu dev yatýrýmlardan nasibini alarak, Pakistan’dan sonra 40 milyar dolar yatýrýmla ikinci en büyük ortak ülkeye dönüþtü. Afrika kýtasýyla kýyaslandýðýnda Orta Asya ülkeleri büyük ölçüde gerilemekte. Afrika –Çin ekonomik iliþkileri 2011’de 150 milyar dolar deðerini aþmýþtý.

ABD Baþkaný Barak Obama’nýn ikinci dönemde koltuða oturmasýndan hemen sonra ilan etdiyi “Afganistan politikasý” ile askeri kuvvetlerin 2014’de ülkeden çýkarýlmasý gündeme oturdu. 2013’den itibaren Cumhurbaþkaný Hamid Karzai ile Amerika arasýnda iliþkilerin iyice çýkmaza girmesinden sonra Pentagon askeri güçlerin 2014’den daha erken bir vakitte çýkarýlmasý planýný öne sürdü. Hamid Karzai hükümetinin ülkeni Taliplerden tezmileme politikasýný beðenmeyen Amerika daha önce teklif etdiyi 8 binlik askeri gücü de Kabuldan çekmeyi düþünüyor.

Çin tüm bunlarýn yanýnda yeni bir fýrsat kazanarak Afganistanda ekonomik varlýðýndan ilave askeri varlýðýný da temin ede bilir. Taliplerin Çinlilerle olan iliþkileri de oldukca eskiye dayanýyor ve zamanýnda SSCB’ye karþý militanlar silah desteði alýyorlardý.

Bazý uzmanlar bu deðiþiklikleri bölge için fazla tehlikeli olduðunu ve Afganistan ordusunun fazlasýyla hazýrlýksýz olduðu kanaatindeler. Bundan önce Afganistan’daký olaylarýn Batý ülkelerinin büyük oyunu olduðunu ifade eden uzmanlar, Çin’in de bölgeye nüfus etmesiyle tüm dengelerin alt-üst olacaðýna dair tahminler yürütmeye devam ediyorlar. 

Fuad SHAHBAZOV

 
  "Dengesizliðin Dengeleyici Gücü" Olabilmek...   2012-04-16
  "Türkiye'nin Normatif Deðerler Ýle Realpolitik Arasýnda Sýkýþtýðý Alan Libya ve Suriye Örnekleri"   2012-04-17
  "Baþlarken"...   2012-04-15 21:47:16
  "Türkiye Ýçin Yeni Bir Dýþ Politika Karar Verme Modeli Önerisi"   2012-04-17
  "Ýkinci Marmara Seferini Yeniden Düþünmek"   2012-04-17
  "Türk Dýþ Politikasý ve Kamu Diplomasisi"   2012-04-17
  Arnavutluk’ta “Yeni Milliyetçilik” Rüzgarý   2012-04-21
  "Türk Dýþ Politikasýnýn Ýþleyiþi Üzerine Bir Deðerlendirme"   2012-04-18 23:26:39
  "Küreselleþen Dünya’da, Devletlerin Daha Demokratik Dýþ Politika Karar Verme Sürecine Ýhtiyacý Vardýr"   2012-04-17
  "Dýþ Politika Yaklaþýmlarýndaki Dönüþüm"   2012-04-20
 
Ana Sayfa Hakkımızda Haberler Analizler Röportajlar Projeler Duyurular Raporlar Makaleler Yasal Uyarı İletişim
  Soft&Design N.ROGLU